شکستن حصار موانع اجتماعی و شهری؛ نگاهی به مطالبات و دغدغه‌های برحق روشندلان

مدیرکل بهزیستی خراسان رضوی گفت: تجربه زیسته افراد نابینا نشان می‌دهد تحقق زیست مستقل فراتر از حمایت‌های مراقبتی است؛ موانع اصلی در کالبد نامنعطف شهری و ناهمخوانی سامانه‌های اداری و دیجیتال ریشه دارند و تا زمانی که اکوسیستم شهری و فناوری‌های روز دسترس‌پذیر نشوند، حصار انزوای اجتماعی برچیده نخواهد شد.

به گزارش رضوانیون، «مهدی برجی» با تبیین خدمات حمایتی این نهاد برای بیش از ۲۱ هزار فرد دارای آسیب بینایی در استان تصریح کرد: تجربه زیسته افراد
نابینا نشان می‌دهد تحقق زیست مستقل فراتر از حمایت‌های مراقبتی است؛ موانع اصلی در کالبد نامنعطف شهری و ناهمخوانی سامانه‌های اداری و دیجیتال ریشه دارند و تا
زمانی که اکوسیستم شهری و فناوری‌های روز دسترس‌پذیر نشوند، حصار انزوای اجتماعی برچیده نخواهد شد.

مدیرکل بهزیستی خراسان رضوی با تأکید بر لزوم تغییر نگاه‌های سنتی و ترحم‌آمیز به سمت باورمندی توانمندی‌های روشندلان، گزارشی از راهبردها و اقدامات این اداره‌کل
در مسیر توانمندسازی، پیشگیری و ارتقای کیفیت زندگی افراد دارای معلولیت بینایی ارائه داد.

مهدی برجی با اشاره به اهمیت استقلال فردی و اجتماعی جامعه نابینایان و کم‌بینایان اظهار داشت: عصای سفید نماد استقلال و کرامت انسانی است و مهم‌ترین رسالت دستگاه‌های متولی و آحاد جامعه، بسترسازی برای تحقق عدالت اجتماعی، رفع موانع حضور مستقل و فراهم‌سازی فرصت‌های برابر رشد برای این عزیزان است.

وی با اشاره به تحولات صورت‌گرفته در شیوه ارائه خدمات توانبخشی افزود: رویکرد بهزیستی از حمایت‌های صرفاً معیشتی، به سمت تأمین تجهیزات تخصصی و فناورانه روز، گسترش دسترسی به امکانات آموزشی و تسهیل تعاملات ارتباطی تغییر جهت داده است. در همین راستا، بسته به نیاز و دهک‌های درآمدی جامعه هدف، سبد حمایتی بهزیستی استان شامل لوازمی چون دستگاه‌های درشت‌نمای دیجیتال (به‌دید)، نمایشگرها و ماشین‌های تایپ بریل، تبلت‌های ویژه، ساعت‌های گویا و بریل، کاغذهای خط‌بریل و تجهیزات پیشرفته دیدگانی به دست مددجویان رسیده است تا حضور مؤثر آنان در مراکز علمی، آموزشی و بازار کار هموارتر گردد.

مدیرکل بهزیستی خراسان رضوی همچنین به اقدامات مؤثر در حوزه پیشگیری اشاره کرد و گفت: با هدف کاهش شیوع اختلالات پایدار بینایی، طرح ملی غربالگری بینایی و پیشگیری از تنبلی چشم کودکان با همکاری مراکز مثبت زندگی، مراکز بهداشت، مساجد و فضاهای عمومی در سطح گسترده‌ای از پایگاه‌های دائم و غیردائم استان به اجرا درآمده و علاوه بر غربالگری دقیق، پرداخت هزینه‌های تشخیصی، اپتومتری و عینک‌های طبی کودکان نیازمند مورد توجه جدی قرار گرفته است.

برجی با بیان اینکه برنامه‌های توانمندسازی تنها به محیط‌های شهری محدود نیست، تصریح کرد: توسعه خدمات توانبخشی مبتنی بر جامعه (CBR)، ارتقای نشاط اجتماعی از طریق توسعه ورزش و بازی‌های بومی و راه‌اندازی و تقویت تیم‌های گلبال در مناطق شهری و روستایی—از جمله شهرستان کاشمر و روستای دیزباد—نمونه‌هایی از تلاش برای مشارکت‌بخشی حداکثری افراد دارای معلولیت بینایی در فعالیت‌های جمعی است. همچنین در راستای کاهش دغدغه‌های رفت‌وآمد و استقلال فردی، خدماتی همچون کمک‌هزینه ایاب‌وذهاب و اجرای طرح‌های متناسب‌سازی محیط منزل به مددجویان ارائه می‌شود.

مدیرکل بهزیستی خراسان رضوی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به مطالبات و چالش‌های جدی جامعه نابینایان، دسترس‌پذیری را مهم‌ترین شرط حضور برابر دانست و تأکید کرد: امروز تعریف دسترس‌پذیری تنها به اصلاح پیاده‌روها، خطوط بساوایی و ناوگان حمل‌ونقل عمومی خلاصه نمی‌شود؛ در عصر ارتباطات، دسترس‌پذیری سامانه‌های دیجیتال، پرتال دستگاه‌های اجرایی، اتوماسیون‌های اداری و کتابخانه‌های الکترونیکی نیز نقشی حیاتی در زندگی روزمره نابینایان ایفا می‌کند. متأسفانه هنوز بخش قابل توجهی از خدمات الکترونیک نهادها با استانداردهای صفحه‌خوان‌ها و رابط‌های کاربری ویژه نابینایان همخوانی ندارد که این موضوع استقلال شغلی و اداری آنان را با چالش روبه‌رو می‌سازد.

برجی در پایان با تأکید بر لزوم شنیده شدن صدای خود افراد دارای معلولیت خاطرنشان کرد: توانمندسازی پایدار بدون مشارکت مستقیم تشکل‌های مردم‌نهاد نابینایان در سیاست‌گذاری‌ها و ارزیابی‌ها امکان‌پذیر نخواهد بود و تحقق کامل اهداف قانون جامع حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت، همکاری همه‌جانبه نهادهای اجرایی، شهرداری‌ها و فعالان رسانه‌ای را می‌طلبد تا جامعه‌ای پویا و بدون مانع برای همه شهروندان شکل گیرد.