۳۶ هزار نقطه خدمت و ۱۵۵ کتابخانه؛ خراسان رضوی در صدر ترویج کتابخوانی

به گزارش رضوانیون، حسین نوربخش، سرپرست اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی، در نشست خبری سی‌وسومین دوره «هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران» و گرامیداشت «روز کتاب، کتاب‌خوانی و کتابدار» که صبح امروز در کتابخانه مرکزی امام خمینی(ره) مشهد برگزار شد، با اشاره به شعار امسال هفته کتاب «بخوانیم برای ایران»، اظهار داشت: این رویداد ملی از ۲۴ تا ۳۰ آبان‌ماه برگزار می‌شود و برنامه‌های متنوعی در سراسر استان برای گرامیداشت آن تدارک دیده شده است.

وی با بیان اینکه در حال حاضر ۱۵۵ کتابخانه، ۱۳ کتابخانه سیار و ۲۰ کتابخانه روستایی در سطح استان فعال است، افزود: مجموعه کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی در ۲۳۶ نقطه خدمت به مردم ارائه خدمات می‌کند.

نوربخش اظهار کرد: در کتابخانه‌های عمومی استان بیش از ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار نسخه کتاب نگهداری می‌شود که بیش از ۳ هزار نسخه آن نفیس و چاپ سنگی است. همچنین تعداد اعضای فعال و وفادار کتابخانه‌های عمومی استان به ۱۶۸ هزار نفر رسیده و طی سال گذشته بیش از دو میلیون نسخه کتاب در این کتابخانه‌ها به امانت رفته است.

وی از افتتاح دو کتابخانه جدید در سبزوار و عشق‌آباد نیشابور خبر داد و افزود: در هفته کتاب، چند کتابخانه مشارکتی شامل «شهدای هسته‌ای» در سفیدسنگ فریمان، دیزباد مشهد، روستای گرجی سفلی و آبروان افتتاح می‌شوند. تا پایان سال نیز پنج کتابخانه جدید در شهرستان‌های فیروزه، بجستان، صالح‌آباد، باخرز و تایباد به شبکه کتابخانه‌های استان افزوده خواهد شد.

سرپرست اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی استان با اشاره به جایگاه برتر خراسان رضوی در حوزه کتابخانه‌های سیار گفت: استان از نظر کمی و کیفی در حوزه کتابخانه‌های سیار رتبه نخست کشور را داراست و تلاش ما ارتقای این جایگاه با به‌روزرسانی خدمات و گسترش دسترسی مردم به‌ویژه در مناطق روستایی و کم‌برخوردار است.

وی ضمن قدردانی از مشارکت خیرین کتابخانه‌ساز افزود: انجمن خیرین بازوی توانمند ما در گسترش فرهنگ مطالعه است و امیدواریم با همراهی این عزیزان، فضای فرهنگی استان بیش از پیش شکوفا شود.

نوربخش با اشاره به اقدامات انجام‌شده در یک سال گذشته گفت: کارگروهی ویژه برای توسعه کتابخانه‌های سیار تشکیل شد که موفق شدیم یک کتابخانه سیار جدید با همکاری شهرداری تایباد خریداری کنیم و تجهیز آن در حال انجام است. همچنین، دو کتابخانه سیار دیگر نیز به مجموعه استان اضافه شده و ناوگان سیار استان اکنون حدود ۷۵ نقطه خدمت در مناطق مختلف را پوشش می‌دهد.

وی افزود: هدف اصلی کتابخانه‌های سیار، ترویج فرهنگ مطالعه و ایجاد نشاط اجتماعی است؛ عضویت در این کتابخانه‌ها رایگان است و گردش کتاب میان مردم اهمیت بیشتری از بازگشت امانت دارد.

سرپرست اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی استان همچنین به بازطراحی کتابخانه سیار شهرستان چناران اشاره کرد و افزود: این کتابخانه با توجه به فرسودگی تجهیزات و مسیرهای سخت‌گذر، بازسازی شد و هم‌زمان با هفته کتاب دوباره به چرخه خدمات بازمی‌گردد.

وی یکی از اقدامات برجسته سال گذشته را تفاهم با آستان قدس رضوی در حوزه منابع کتابخانه‌ای عنوان کرد و گفت: با اجرای طرح «آفتاب مهربانی» و همکاری انتشارات به‌نشر، نزدیک به ۲ میلیارد تومان کتاب توسط آستان قدس رضوی خریداری و به کتابخانه‌های عمومی، به‌ویژه کتابخانه‌های روستایی و تازه‌تأسیس، اهدا شد.

نوربخش همچنین از میزبانی مشهد از دوره آموزشی ملی ویژه خدمات‌رسانی به نوجوانان خبر داد و افزود: کارشناسان و فعالان کتابخانه‌های عمومی از چند شهر کشور در مشهد گرد هم آمدند تا در کارگاه‌های تخصصی مربوط به خدمت‌رسانی به نوجوانان شرکت کنند.

وی با بیان اینکه حدود ۲ میلیارد تومان اعتبار ملی برای تجهیز کتابخانه‌های استان جذب شد، افزود: این منابع صرف نوسازی، تجهیز و به‌روزرسانی کتابخانه‌های موجود و جدید شد.

وی درباره ایجاد کتابخانه در منطقه تاریخی توس مشهد افزود: با وجود اهمیت فرهنگی و گردشگری بالا، منطقه توس تاکنون فاقد کتابخانه ثابت بود و خدمات از طریق کتابخانه سیار ارائه می‌شد. با همکاری شهرداری مشهد، زمینی برای احداث کتابخانه تحویل گرفته شد و کلنگ‌زنی آن انجام شده است. انتظار می‌رود طی دو سال آینده این کتابخانه به بهره‌برداری برسد.

سرپرست اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی استان با تأکید بر ضرورت هم‌افزایی میان دستگاه‌های فرهنگی گفت: بسیاری از فعالیت‌های فرهنگی بدون هماهنگی نهادهای مختلف به نتیجه مطلوب نمی‌رسد. در سال گذشته ارتباط و تعامل نزدیکی با اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی و سایر دستگاه‌های فرهنگی برقرار شد تا از موازی‌کاری جلوگیری شود. این همکاری‌ها در برگزاری مسابقات کتاب‌خوانی و برنامه‌های مشترک فرهنگی به‌ثمر نشست.

وی افزود: تمام این هم‌افزایی‌ها در راستای ایجاد رصدخانه فرهنگی مشهد است؛ نهادی برای شناسایی و شبکه‌سازی میان اثرگذاران فرهنگی، آسیب‌شناسی فعالیت‌ها و ترسیم چشم‌انداز آینده فرهنگی شهر. هدف، ارائه چهره‌ای فرهنگی از مشهد، نماد مطالعه، فرهنگ و کتاب‌خوانی در کشور است.

نوربخش درباره خدمات کتابخانه‌ای برای نابینایان و استفاده از فضای مجازی گفت: کتابخانه‌های عمومی استان خدمات ویژه‌ای برای نابینایان و کم‌بینایان ارائه می‌کنند و منابع دیجیتال و فایل‌های صوتی را در اختیار این گروه قرار می‌دهند. همچنین، استفاده از فضای مجازی برای ارائه کتابخانه‌های آنلاین و منابع دیجیتال، آموزش مجازی و نشست‌های فرهنگی، به توسعه دسترسی مردم به کتاب و مطالعه کمک کرده است.

وی از جایگاه کتابخانه مرکزی امام خمینی(ره) به‌عنوان نماد فعالیت‌های فرهنگی و مطالعاتی استان یاد کرد و افزود: تلاش ما بر این است که این مرکز الگویی ملی برای فعالیت‌های فرهنگی باشد.

نوربخش با تأکید بر نقش خیرین اظهار داشت: بسیاری از پروژه‌های عمرانی و فرهنگی استان با مشارکت خیرین کتابخانه‌ساز انجام می‌شود و بدون حضور آن‌ها، بسیاری از طرح‌های ترویج مطالعه و گسترش فضاهای فرهنگی به نتیجه نمی‌رسید. وی خاطرنشان کرد: «کتاب، کتابخانه و کتابدار سه ضلع قدرت فرهنگی جامعه‌اند.

رونمایی نشان ملی «هم‌خوان»
سرپرست اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی از رونمایی نشان ملی «هم‌خوان» در هفته کتاب خبر داد و افزود: این نشان به فعالان حوزه کتاب و کتاب‌خوانی اعطا می‌شود و قدردانی از کسانی است که چراغ مطالعه و فرهنگ کتاب را در جامعه روشن نگه می‌دارند. نشان «هم‌خوان» شامل بخش‌های سالمندان، نوجوانان، یاوران کتاب و ترویج‌گران کتابخانه‌های عمومی است و به‌عنوان نماد تلاش فرهنگی ملی معرفی می‌شود.

وی در پایان برنامه‌های هفته کتاب را این‌گونه تشریح کرد: روز پنج‌شنبه مراسم تجدید میثاق با آرمان‌های امام رضا(ع) در حرم مطهر رضوی برگزار می‌شود و آیین رونمایی از یک عنوان کتاب در کتابخانه مرکزی مشهد انجام می‌شود. روز جمعه، سخنرانی پیش از خطبه‌های نماز جمعه شهرستان گلبهار برگزار می‌شود. روز شنبه افتتاح کتابخانه جدید و محفل ادبی و شعرخوانی با حضور شاعران مشهدی، روز دوشنبه رونمایی از چند کتاب و افتتاح کتابخانه سیار، روز سه‌شنبه جلسه تخصصی با مسئولان فرهنگی و کتابخانه‌ای در آستان قدس رضوی و روز چهارشنبه آیین تقدیر از کتابداران، کتاب‌خوانان و اعضای فعال کتابخانه‌های عمومی استان برگزار خواهد شد.