ظرفیت جابه‌جایی کالا از مرزهای زمینی محدودتر از بنادر اصلی جنوب است

به گزارش رضوانیون، «محمدرضا توکلی زاده» در جمع خبرنگاران رسانه را یکی از عناصر مؤثر در فرآیند توسعه دانست و اظهار کرد: توسعه پیش از آنکه در آمار و شاخص‌ها نمایان شود، به آگاهی، گفت‌وگو، اعتماد و قدرت تشخیص مسئله نیاز دارد و رسانه‌ها در شکل‌گیری این مؤلفه‌ها نقش مهمی ایفا می‌کنند.

وی افزود: در حوزه اقتصاد، این نقش اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ چراکه بسیاری از مسائل اقتصادی صرفاً به یک بنگاه یا دستگاه محدود نمی‌شوند و حاصل مجموعه‌ای از تصمیم‌ها، مقررات و رویه‌هایی هستند که اصلاح آن‌ها نیازمند گفت‌وگویی مستمر و مبتنی بر واقعیت است.

توکلی‌زاده تصریح کرد: رسانه می‌تواند فاصله میان واقعیت‌های میدان اقتصادی و سطوح تصمیم‌گیری را کاهش دهد. زمانی که مسائل تولیدکنندگان، صادرکنندگان، کشاورزان و کارآفرینان با دقت و شناخت روایت می‌شود، این مسائل از سطح یک بنگاه فراتر رفته و امکان طرح و پیگیری در عرصه سیاست‌گذاری را پیدا می‌کنند.

رئیس اتاق بازرگانی خراسان رضوی ادامه داد: یک گزارش دقیق، یک پرسش به‌موقع یا یک تحلیل منصفانه می‌تواند مسئله‌ای را که مدت‌ها در فرآیندهای اداری باقی مانده، به موضوعی قابل مشاهده و قابل گفت‌وگو تبدیل کند. از این منظر، روزنامه‌نگاری حرفه‌ای می‌تواند به بهبود حکمرانی اقتصادی کمک کند.

وی با بیان اینکه حکمرانی اقتصادی مطلوب تنها حاصل تصمیم‌های درست نیست، گفت: شنیدن درست، دیدن دقیق و اصلاح مستمر تصمیم‌ها نیز بخشی از حکمرانی مطلوب است و هرچه رسانه‌ها از سطح خبر عبور کرده و به چرایی رخدادها، آثار تصمیم‌ها و تجربه واقعی فعالان اقتصادی نزدیک‌تر شوند، سهم بیشتری در شکل‌گیری فهم عمومی دقیق‌تر از اقتصاد خواهند داشت.

توکلی‌زاده تأکید کرد: مطبوعات در کنار سه قوه تصمیم‌گیرنده در کشور به عنوان رکن چهارم جامعه می‌توانند نقش‌آفرینی کنند؛ زیرا که از وظایف مهم خبرنگاران، ترویج پاسخگویی در تمام بخش‌های حاکمیتی است. رسانه باید بتواند با حفظ استقلال، دقت و انصاف، مسائل را مطرح و مسئولان و دستگاه‌ها را نسبت به عملکرد و تصمیم‌های خود پاسخگو کند.

وی همچنین بر ضرورت تقویت تعامل میان رسانه و بخش خصوصی تأکید کرد و گفت: این تعامل می‌تواند به شناخت متقابل، غنای گفت‌وگوی اقتصادی و انتقال دقیق‌تر مسائل بخش خصوصی به جامعه و سطوح تصمیم‌گیری منجر شود.

رئیس اتاق خراسان رضوی خاطرنشان کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری به فضایی نیاز داریم که در آن درباره اقتصاد، فارغ از هیجان‌های زودگذر، دقیق‌تر سخن گفته شود؛ موفقیت‌ها بدون اغراق و کاستی‌ها بدون سیاه‌نمایی روایت شوند و برای مسائل پیچیده، به جای پاسخ‌های ساده، راهکارهای کارشناسی مورد توجه قرار گیرد.

توکلی‌زاده اذعان کرد: آینده اقتصاد و حکمرانی بیش از گذشته به کیفیت اطلاعات و کیفیت گفت‌وگو وابسته است و در ساختن چنین فضایی، سهم اصحاب رسانه قابل اعتناست. هدف مشترک رسانه، بخش خصوصی و سایر ارکان جامعه باید ساختن اقتصادی توانمندتر، جامعه‌ای آگاه‌تر و آینده‌ای باشد که تصمیم‌های آن بیش از گذشته بر پایه عقلانیت، گفت‌وگو و واقعیت شکل بگیرد.

وی با اشاره به مباحث مطرح‌شده پیرامون قیمت سوخت، بنزین و سایر حامل‌های انرژی افزود: در شرایطی که بخش‌های مختلف اقتصاد همچنان با پیامدهای جنگ و محدودیت‌های موجود مواجه هستند، افزایش هزینه انرژی می‌تواند فشار مضاعفی بر تولید و فعالیت‌های اقتصادی وارد کند. ازاین‌رو، هرگونه تصمیم در این حوزه باید با لحاظ هم‌زمان شرایط معیشتی جامعه و آثار آن بر زنجیره تولید، قیمت تمام‌شده و سایر هزینه‌های اقتصادی مورد ارزیابی قرار بگیرد.

رئیس اتاق خراسان رضوی در ادامه، افزایش اختیارات استان‌ها را یکی از ضرورت‌های مدیریت شرایط اقتصادی کشور دانست و گفت: تفویض اختیار به استان‌ها، هم از مطالبات بخش خصوصی و هم مورد تأکید مدیریت عالی دولت در استان است. در برخی حوزه‌ها از جمله واردات، ثبت سفارش و ورود کالا از محل ارز اشخاص، اقداماتی در سطح استان انجام شده است؛ با این حال، دامنه اختیارات استانی باید تا حد امکان توسعه یابد.

توکلی‌زاده تصریح کرد: اگر محدودیت‌های ناشی از شرایط جنگی و دشواری‌های تجارت و حمل‌ونقل ادامه پیدا کند، ممکن است استان‌ها در آینده با محدودیت‌های جدی‌تری مواجه شوند. در چنین شرایطی، هر اندازه اختیار تصمیم‌گیری در موضوعات اجرایی به استان‌ها نزدیک‌تر باشد، امکان واکنش سریع‌تر و متناسب‌تر با اقتضائات منطقه‌ای نیز افزایش خواهد یافت.

وی خاطرنشان کرد: واگذاری اختیارات در زمان مناسب اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا اگر استان‌ها در مقطع بروز بحران‌ها و محدودیت‌ها همچنان برای تصمیمات اجرایی وابسته به فرآیندهای طولانی متمرکز باشند، مدیریت شرایط دشوارتر خواهد شد.

رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی در پاسخ به پرسشی درباره ظرفیت سایر مبادی مرزی کشور برای جبران محدودیت‌های ایجادشده در مسیر بنادر جنوبی اظهار کرد: گستره و ظرفیت بنادر جنوبی به‌گونه‌ای است که جایگزینی کامل آن‌ها با مرزهای زمینی یا بنادر شمالی، به‌ویژه در کوتاه‌مدت، امکان‌پذیر نیست؛ ازاین‌رو، تقویت هم‌زمان کریدورهای زمینی، بنادر شمالی و شبکه ریلی باید به‌عنوان بخشی از راهبرد افزایش تاب‌آوری زنجیره تأمین کشور دنبال شود.

توکلی‌زاده توضیح داد: بندر شهید رجایی به‌تنهایی از ظرفیت سالانه حدود ۹۰ میلیون تن جابه‌جایی کالا برخوردار است و همین مقیاس، نشان می‌دهد که انتقال حجم قابل توجهی از مبادلات دریایی کشور به مسیرهای جایگزین، مستلزم توسعه جدی زیرساخت‌ها و افزایش ظرفیت سایر مبادی است و کار آسانی نیست.

وی افزود: ظرفیت جابه‌جایی کالا از مرزهای زمینی کشور به‌مراتب محدودتر از بنادر اصلی جنوب است. بخشی از مبادلات زمینی نیز از گذرگاه‌های مرزی خراسان رضوی انجام می‌شود، اما زیرساخت‌های مرزی و کریدورهای زمینی، چه از حیث حجم و چه از نظر سرعت انتقال کالا، در شرایط فعلی توان جایگزینی کامل ظرفیت بنادر جنوبی را ندارند.

توکلی‌زاده تاکید کرد: فارغ از اینکه محدودیت‌های اقتصادی و تجاری به واسطه شرایط جنگی موجود، کوتاه‌مدت باشد یا استمرار پیدا کند، باید از اکنون برای ارتقای ظرفیت بنادر شمالی، مرزهای زمینی و کریدورهای جایگزین برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری کرد. چنین اقدامی نه فقط پاسخی به شرایط فعلی، بلکه بخشی از الزامات بلندمدت برای ارتقای تاب‌آوری تجاری کشور است.

رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی توسعه زیرساخت‌های ریلی را نیز مکمل این رویکرد دانست و خاطرنشان کرد: افزایش ظرفیت مبادی، بدون امکان انتقال سریع و اقتصادی کالا در داخل کشور، کارایی لازم را نخواهد داشت. ازاین‌رو، توسعه خطوط ریلی و ارتقای سهم حمل‌ونقل ریلی باید با جدیت بیشتری دنبال شود تا در صورت بروز محدودیت در مسیرهای اصلی، امکان جابه‌جایی کالا از سایر مبادی با سرعت و ظرفیت مناسب فراهم باشد.

وی با اشاره به بروز نشانه‌هایی از بهبود تدریجی در وضعیت گردشگری مشهد اظهار کرد: هرچند هنوز برای سخن گفتن از بازگشت این صنعت به شرایط پیشین زود است اما روند موجود حاکی از آن است که بخشی از فشارهای ماه‌های گذشته در حال کاهش است و از این منظر، نمی‌توان چشم‌انداز گردشگری را منفی ارزیابی کرد.

توکلی‌زاده افزود: همین نگاه به ظرفیت بازیابی این صنعت موجب شده است که بسیاری از سرمایه‌گذارانی که پیش‌تر وارد پروژه‌های گردشگری شده‌اند، به‌ویژه در طرح‌هایی که از پیشرفت فیزیکی قابل‌توجهی برخوردارند، فعالیت خود را متوقف نکنند و اجرای پروژه‌ها را ادامه دهند.

رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی اضافه کرد: گردشگری از جمله بخش‌هایی است که در صورت بهبود شرایط عمومی کشور، از ظرفیت بالایی برای بازیابی سریع برخوردار است. ازاین‌رو، با وجود آسیب‌های واردشده در ماه‌های اخیر، نمی‌توان چشم‌انداز سرمایه‌گذاری در این حوزه را منفی ارزیابی کرد و انتظار می‌رود با عادی‌تر شدن شرایط، گردشگری از جمله بخش‌هایی باشد که زودتر از بسیاری از حوزه‌ها مسیر احیا را طی کند.